Leczenie żywieniowe stanowi ważny element terapii i rekonwalescencji pacjentów, zwłaszcza tych hospitalizowanych i przewlekle chorych, u których ryzyko niedożywienia znacząco wzrasta. Jak wynika z badań, nawet 30% pacjentów trafia do szpitala już z objawami niedożywienia, a u części problem rozwija się w trakcie hospitalizacji. Odpowiednio dobrane żywienie medyczne może wspierać organizm podczas leczenia, pomagać w utrzymaniu prawidłowego stanu odżywienia i poprawiać tolerancję terapii. Sprawdź, czym jest leczenie żywieniowe i dlaczego odgrywa tak ważną rolę w powrocie do zdrowia.
Dlaczego organizm potrzebuje większego wsparcia żywieniowego w czasie choroby?
W trakcie choroby organizm potrzebuje znacznie więcej energii i składników odżywczych niż na co dzień. Dzieje się tak zarówno w przypadku rekonwalescencji po zabiegach czy urazach, jak i w przebiegu poważniejszych schorzeń, m.in. chorób onkologicznych, neurologicznych czy gastroenterologicznych. U wielu pacjentów pojawiają się wówczas problemy z apetytem, połykaniem, trawieniem lub wchłanianiem składników odżywczych, przez co pokrycie potrzeb organizmu klasyczną dietą staje się trudniejsze.
W przebiegu choroby organizm może również tracić zdolność do samodzielnego i wystarczającego odżywienia się. Wynika to m.in. ze zwiększonego zapotrzebowania metabolicznego tkanek, zaburzeń wchłaniania oraz spadku łaknienia. W niektórych przypadkach samo połykanie lub trawienie staje się dodatkowo utrudnione albo niemożliwe.
Warto również pamiętać, że niedożywienie w chorobie wiąże się nie tylko z utratą masy ciała. Taki stan może wpływać również na:
- osłabienie układu odpornościowego;
- większe ryzyko infekcji i powikłań pooperacyjnych;
- gorszą tolerancję leczenia, w tym chemio- i radioterapii;
- wolniejsze gojenie ran i powrót do zdrowia.
Problem ten szczególnie często dotyczy pacjentów onkologicznych. Dane kliniczne pokazują, że niedożywienie występuje u nich ponad dwukrotnie częściej niż u osób z chorobami niezłośliwymi. Z tego powodu odpowiednio dobrane leczenie żywieniowe uznawane jest dziś za ważny element wsparcia pacjentów na różnych etapach terapii i rekonwalescencji.
Leczenie żywieniowe – jakie są metody wsparcia pacjenta?
Sposób prowadzenia leczenia żywieniowego dobiera się indywidualnie, w zależności od stanu pacjenta oraz tego, czy jego przewód pokarmowy funkcjonuje prawidłowo. Lekarze wykorzystują tu 3 podstawowe drogi żywienia klinicznego:
- doustne suplementy pokarmowe (ONS) – stosowane u pacjentów, którzy mogą samodzielnie jeść i połykać, jednak klasyczna dieta nie pokrywa w ich przypadku zapotrzebowania organizmu na energię i składniki odżywcze. Produkty tego typu mogą stanowić uzupełnienie codziennych posiłków lub częściowo je zastępować;
- żywienie dojelitowe – wykorzystywane wtedy, gdy przewód pokarmowy nadal działa, ale pacjent nie jest w stanie przyjmować odpowiedniej ilości pokarmu drogą doustną. Dieta podawana jest przez zgłębnik nosowo-żołądkowy lub przetokę (np. gastrostomię lub jejunostomię) bezpośrednio do przewodu pokarmowego;
- żywienie pozajelitowe – stosowane w sytuacji, gdy przewód pokarmowy nie może być wykorzystywany. Składniki odżywcze podawane są wtedy bezpośrednio do krwiobiegu, z pominięciem układu pokarmowego.
Wybór odpowiedniej metody leczenia żywieniowego oraz rodzaju preparatu zawsze powinien być dopasowany do indywidualnych potrzeb pacjenta i prowadzony pod nadzorem specjalistów – lekarza oraz coraz częściej również dietetyka klinicznego.
Nutricomp – żywienie medyczne dopasowane do potrzeb pacjentów
Linia Nutricomp firmy B. Braun, jednego z wiodących światowych producentów wyrobów medycznych i produktów leczniczych, obejmuje specjalistyczne diety medyczne przeznaczone dla pacjentów o zróżnicowanych potrzebach żywieniowych i klinicznych. Preparaty te można stosować zarówno doustnie, jak i przez zgłębnik, a ich skład jest dobierany w zależności od stanu zdrowia, stopnia niedożywienia oraz funkcjonowania przewodu pokarmowego.
Wśród produktów Nutricomp znaleźć można m.in.:
- Nutricomp Standard – kompletna dieta do ogólnego stosowania u pacjentów wymagających leczenia żywieniowego, np. po operacjach, w niedożywieniu czy u pacjentów geriatrycznych. Wersja z dodatkiem błonnika wspiera pracę jelit i pomaga ograniczać ryzyko zaparć;
- Nutricomp Energy HP – preparaty wysokobiałkowe i wysokoenergetyczne, przeznaczone dla pacjentów ze zwiększonym zapotrzebowaniem na energię i białko, np. po urazach, rozległych operacjach lub w trakcie intensywnej terapii. Wysoka gęstość kaloryczna pozwala dostarczyć odpowiednią ilość energii przy mniejszej objętości preparatu;
- Nutricomp D – dieta opracowana z myślą o pacjentach z cukrzycą, insulinoopornością lub zaburzeniami gospodarki węglowodanowej. Zawiera węglowodany złożone pomagające utrzymać bardziej stabilny poziom glikemii, a także błonnik prebiotyczny oraz kwasy tłuszczowe omega-3 (EPA i DHA);
- Nutricomp Peptid – dieta oligopeptydowa, stosowana u pacjentów z zaburzeniami trawienia i wchłaniania, np. w chorobach zapalnych jelit, zespole krótkiego jelita czy po resekcjach przewodu pokarmowego. Zawarte w niej hydrolizowane białka są łatwiej przyswajalne przez organizm;
- Nutricomp Glutamine Plus – preparat wspierający pacjentów z trudno gojącymi się ranami, odleżynami lub po rozległych urazach. Wysoka zawartość glutaminy wspiera procesy regeneracyjne organizmu oraz funkcjonowanie bariery jelitowej;
- Nutricomp Hepa – dieta przeznaczona dla pacjentów z ostrymi i przewlekłymi chorobami wątroby. Wyróżnia się zmodyfikowanym profilem aminokwasów oraz wysoką zawartością tłuszczów MCT, które są łatwiej przyswajalne przy zaburzeniach trawienia tłuszczów;
- Nutricomp Intensive – preparat wysokobiałkowy opracowany z myślą o pacjentach wymagających intensywnej opieki medycznej. Odpowiednio dobrany skład wspiera żywienie osób w ciężkim stanie klinicznym, w tym pacjentów wentylowanych mechanicznie.
Jak wygląda leczenie żywieniowe?
Leczenie żywieniowe nie zawsze oznacza hospitalizację czy karmienie przez sondę. W wielu przypadkach pacjenci mogą stosować preparaty medyczne samodzielnie w domu, jako uzupełnienie codziennej diety lub element zalecanej terapii żywieniowej. Preparaty Nutricomp dostępne są zarówno w formie gotowych napojów do spożycia doustnego, jak i diet przeznaczonych do podaży przez zgłębnik. Dzięki temu sposób żywienia można dopasować do stanu zdrowia, możliwości pacjenta oraz etapu leczenia.
Warto przy tym pamiętać, że leczenie żywieniowe zawsze powinno być prowadzone pod nadzorem lekarza lub dietetyka klinicznego, którzy pomagają dobrać odpowiedni preparat, kaloryczność oraz sposób podaży. W określonych sytuacjach leczenie żywieniowe dojelitowe i pozajelitowe może być również refundowane przez NFZ.
Niedożywienie w chorobie to poważny problem kliniczny, który może wpływać nie tylko na samopoczucie pacjenta, ale też na przebieg leczenia i tempo powrotu do zdrowia. Dlatego odpowiednio dobrane leczenie żywieniowe, w tym preparaty z linii Nutricomp firmy B. Braun, stanowi ważny element wsparcia terapii i rekonwalescencji. Specjalistyczne diety medyczne pomagają uzupełniać energię oraz składniki odżywcze u pacjentów o różnych potrzebach klinicznych i żywieniowych.