Żywienie przy stwardnieniu rozsianym

Stwardnienie rozsiane (SM) to stan zapalny ośrodkowego układu nerwowego.

Przejawia się utratą otoczki mielinowej, czemu towarzyszą zaburzenia neurologiczne. Statystycznie najwięcej diagnoz stawia się osobom między 20. a 40. rokiem życia, częściej kobietom niż mężczyznom. Szacuje  się, że w Polsce na tą przypadłość choruje ok. 50-60 tys. osób. Najczęstszymi objawami stwardnienia rozsianego są zaburzenia mowy i wzroku, trudności z utrzymaniem równowagi, problemy z koordynacją ruchów, a także spastyczność mięśni.

Niestety nadal nie są znane przyczyny choroby, ale przyjmuje się,  że jednym z czynników branych pod uwagę jest sposób żywienia.

Jak wspomagać odżywanie przy SM?

Celem każdego żywienia, więc także żywienia osób chorych na stwardnienie rozsiane jest utrzymanie właściwego poziomu energii, równomiernie udostępnianej organizmowi w ciągu dnia. Dieta o kontrolowanej wartości energetycznej wspomaga utrzymanie właściwej masy ciała, co jest kluczowe dla chorych na SM, gdyż z powodu wzmożonego wysiłku fizycznego wymaganego do wykonywania najprostszych, codziennych czynności, a także zwiększonego wysiłku spowodowanego zmniejszeniem wydolności oddechowej, grozi choremu niedożywienie. Zastosowanie dobrze zbilansowanej, indywidualnej diety gwarantuje pacjentowi utrzymanie jak najdłużej dobrego stanu odżywienia.

Co powinna zawierać dieta przy tej jednostce chorobowej?

Powinna być przede wszystkim wysokoenergetyczna i wysokobiałkowa. Dodatkowo musi dostarczać wszystkie niezbędne składniki mineralne i odżywcze (białko, węglowodany, tłuszcze, witaminy).

W miarę postępu choroby, postępują również problemy z przyjmowaniem pokarmów. Forma podawanych posiłków powinna być dostosowana do możliwości oraz potrzeb pacjenta. W przypadku, gdy pacjent ma trudności z połykaniem lub gryzieniem, jego posiłki powinny zostać przygotowywane w postaci płynnej lub papkowatej.

Co ważne, prawidłowe odżywianie przy SM może chronić przed spadkiem napięcia mięśniowego oraz odleżynami. Pacjenci chorujący na stwardnienie rozsiane bardzo często borykają się z zaparciami, dlatego ważne jest, aby spozywali owoce i warzywa, które nie tylko są źródłem błonnika regulującego pracę jelit, ale także są doskonałym źródłem witamin i minerałów.
Bardzo istotne jest, aby chorzy przyjmowali pokarmy bogate w witaminy o właściwościach antyoksydacyjnych (A, E, C), ponieważ łagodzą one proces zapalny towarzyszący tej chorobie. Ważne jest także picie minimum 2 litrów wody na dobę. Przy wyborze wody warto zwrócić uwagę na jej jakość. Warto wybierać wodę mineralną, która w swoim składzie zawiera ponad 100mg wapnia oraz 50mg magnezu. Wapń zawarty w wodzie może z powodzeniem zapobiegać osteoporozie, a magnez chroni przed skurczami mięśni, a także jest potrzebny do prawidłowej pracy serca i mięśni szkieletowych.

Co w sytuacji, gdy chory nie ma apetytu i odmawia przyjmowania posiłków?

Wtedy warto uzupełnić dietę w doustne preparaty odżywcze np. Resource lub Nutricomp, które stanowią idealny zamiennik posiłku. Diety płynne zawierają komplet składników odżywczych i mineralnych. Żywienie dojelitowe można podawać do żołądka lub do jelita cienkiego. Wybór rodzaju stosowanego dostępu do przewodu pokarmowego zależy od stanu klinicznego pacjenta oraz przewidywanego czasu żywienia.

Przy wyborze drogi żywienia należy także uwzględnić dodatkowe czynniki, takie jak: możliwość bezpośredniego opiekuna, komfort stosowania wybranego sposobu żywienia, a także rodzaju i sposobu leczenia choroby podstawowej.