Czym są badania profilaktyczne?
Badania profilaktyczne są to szybkie, ogólnodostępne testy laboratoryjne, fizykalne lub obrazowe, które są pomocne we wczesnym zdiagnozowaniu wielu chorób. Robiąc regularne badanie jesteśmy w stanie zauważyć pierwsze nieprawidłowości jeszcze przed wystąpieniem pierwszych objawów. Niestety wiele osób nie zdaje sobie sprawy z tego, jak ważne jest wykonywanie badań profilaktycznych regularnie, co jest bardzo istotnie, ponieważ wczesne wykrycie choroby zwiększa szanse na jej wyleczenie.
Czy do takiego badania trzeba się specjalnie przygotować?
Tak. Badania krwi, czy moczu najlepiej wykonywać rano około godziny 7 a 10, na czczo. Nie należy przed badaniem spożywać żadnych posiłków, gdyż mogą one zaburzyć wynik badania. Dzień przed badaniem należy także wyeliminować spożywanie alkoholu oraz intensywny wysiłek fizyczny.
Poniżej przedstawimy najważniejsze badania profilaktyczne:
Morfologia
Jest to podstawowe badanie krwi, dzięki któremu jesteśmy w stanie wykryć podstawowe niedobory składników odżywczych, wykryć stan zapalny w organizmie.
Polega na analizie składu krwi, która uwzględnia liczbę oraz jakość elementów morfotycznych krwi – a więc skład czerwonych i białych krwinek oraz płytek krwi.
Wynik morfologii jest podstawą dla lekarza, aby zlecić dalsze badania w przypadku nieprawidłowych wyników.
Badanie moczu
Podczas tego badania analizowane zostają takie składniki jak: białko, glukoza, barwniki żółciowe, ciała ketonowe , czerwone i białe krwinki, fosforany, moczany czy bakterie. Badanie moczu należy do grupy badań podstawowych, należy wykonywać je rano, a próbkę dostarczyć do laboratorium w sterylnym pojemniku na mocz.
Glukoza na czczo
Glukoza powinna być badana regularnie, nawet w sytuacji, kiedy nie dostrzegamy żadnych niepokojących objawów. Badanie to jest wykonywane w kierunku cukrzycy lub zaburzenia tolerancji węglowodanów. Jeśli osoba choruje już na cukrzycę, badanie wykonuje się w celu kontrolnym.
Według Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego wyróżnia się następujące normy:
- 70-99 mg/dL (3,9-5,5mmol/l) – prawidłowy poziom glukozy na czczo
- 100-125 mg/dL (5,6-6,9mmol/l) – nieprawidłowy poziom glukozy na czczo
- >126 mg/dL (>7mmol/l) – cukrzyca
Jeśli mamy podwyższony poziom glukozy we krwi, konieczne są dalsze badania.
Lipidogram
Badania zwane także jako profil lipidowy. Najprościej rzecz ujmując jest to badanie cholesterolu. W tym badaniu sprawdzamy cholesterol całkowity (badamy cholesterol HDL „dobry” i cholesterol LDL „zły). Są to badania, które najczęściej zaleca się osobom z grupy ryzyka, a więc np. osobom, u których w rodzinie występuje miażdżyca, czy choroby serca.
Próby wątrobowe
To badanie pozwala ocenić stan funkcjonowania wątroby, poprzez wskazanie aktywnych enzymów, wskazujących na jej stan. Na zły stan wątroby wpływa nie tylko nadmierne spożywanie alkoholu, ale także zła dieta oraz przyjmowanie leków. Dzięki regularnym badaniom mamy możliwość wczesnej reakcji w przypadku uszkodzenia tego narządu. O badaniach profilaktycznych bezwzględnie powinny pamiętać osoby przyjmujące stałe leki.