Samokontrola glikemii jest integralną częścią leczenia cukrzycy.
Samokontrola w życiu cukrzyka to wszystkie czynności i decyzje, które umożliwiają kontrolę cukrzycy w zmieniających się warunkach życia codziennego. Podstawą samokontroli są wielokrotne w ciągu dnia pomiary stężenia poziomu glukozy we krwi.
Dzięki samokontroli łatwiej zrozumieć, jak funkcjonuje ciało oraz jaki wpływ na poziom glukozy we krwi mają podejmowane codziennie decyzje. Pomiary poziomu cukru we krwi pokazują również jaka jest skuteczność zastosowanego leczenia oraz pozwalają wprowadzić potrzebne modyfikacje.
Niezbędnym elementem leczenia cukrzycy jest samokontrola glikemii, czyli samodzielne pomiaru poziomu cukru we krwi.
Do tego celu służą małe analizatory – glukometry. Samokontrola glikemii jest również zalecana, by osiągnąć cele terapeutyczne u chorych leczonych pojedynczymi wstrzyknięciami insuliny, doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi i/lub GLP-1. Pomiary glikemii należy wykonywać kilkukrotnie w ciągu dnia, częstość pomiarów zależy od schematu leczenia cukrzycy ustalonego wraz z lekarzem prowadzącym.
Przed pomiarem poziomu cukru należy umyć ręce w ciepłej wodzie z mydłem, a następnie wytrzeć ręcznikiem. Nie stosuje się środków odkażających przed pobraniem krwi.
Jak wykonać samodzielnie badanie poziomu glukozy?
Do badania należy uzyskać małą kroplę krwi poprzez nakłucie palca. Można to zrobić zwykłą jałową igłą lub specjalnym nakłuwaczem, dostępnym w zestawie z glukometrem. Użycie nakłuwacza powoduje, iż nieprzyjemny moment nakłucia jest prawie bezbolesny. Ponadto nie widzi się igły, co poprawia komfort wykonania tej czynności.
Przed pobraniem krwi należy wyjąć z opakowania test paskowy, wsunąć go w otwór w glukometrze. Glukometr w tym momencie włączy się automatycznie, na ekranie ukaże się data, godzina oraz migająca kropla. W tym momencie należy ukłuć palec i dwoma palcami drugiej ręki delikatnie uciskać opuszkę po obu stronach nakłucia i uzyskaną w ten sposób kroplę krwi należy przyłożyć do okienka na teście paskowym. Test paskowy wyposażony w specjalną kapilarę samoczynnie zasysa kroplę krwi. Po kilku sekundach na ekranie glukometru pojawi się wynik pomiaru. Wynik podawany jest w mg/dl lub mmol/l, w zależności od indywidualnych ustawień glukometru.
W razie wysokich wartości glikemii – tzn. powyżej 250 mg/dl, zaleca się zbadać, czy w moczu występuje cukier i aceton. Służą do tego specjalne testy paskowe, które można kupić w aptece bez recepty.
W próbce moczu oddanego rano po obudzeniu się należy zanurzyć test paskowy. W zależności od rodzaju użytego testu należy odczekać kilkanaście lub kilkadziesiąt sekund i dokonać odczytu wyniku, porównując kolor testu paskowego z wzorcem na opakowaniu; oddzielnie dla glukozy i oddzielnie dla ciał ketonowych.